Angst en paniek bij burn-out: hoe ga je ermee om?

Wanneer je in een burn-out belandt, komen vaak niet alleen vermoeidheid en concentratieproblemen om de hoek kijken. Veel mensen die ik begeleid ervaren namelijk ook dat angst en paniek een flinke rol gaan spelen.

Het voelt dan soms alsof je grip verliest op jezelf, en dat maakt de stress alleen maar groter. Angst en paniek kunnen je herstel dan ook flink vertragen, maar gelukkig zijn er genoeg manier om hiermee om te gaan.

In dit artikel leg ik alles uit over angst en paniek in je burn-out en hoe je hier het beste mee om kunt gaan.

Angst tijdens een burn-out

Angst is een veelvoorkomend symptoom bij mensen in een burn-out. Je lichaam staat namelijk continu “aan” door chronische stress. Het zenuwstelsel raakt hierdoor ook ontregeld wat ervoor zorgt dat je stresshormonen hoog blijven, waardoor je in een staat van hyperwaakzaamheid belandt. Dit kan zorgen voor lichamelijke klachten zoals hartkloppingen, benauwdheid of trillen, maar ook voor piekergedachten (“wat als ik instort op mijn werk?”).

Uit onderzoek blijkt dat mensen met burn-out significant meer angst- en spanningsklachten ervaren dan gemiddeld (bron: WebMD). Het zit dus niet “tussen je oren” zoals sommige mensen zeggen. Je lichaam laat simpelweg weten dat je teveel hooi op de vork heb gehad.

Als coach zie ik vaak dat angst bij burn-out vooral wordt gevoed door onzekerheid: Hoe lang duurt dit? Kom ik hier wel uit? Het helpt om te weten dat angst tijdelijk is. Zodra het zenuwstelsel tot rust komt, kalmeren ook de angstsymptomen.

Paniekaanval bij burn-out

Een paniekaanval voelt alsof de grond onder je wegzakt: hartslag omhoog, adem stokt, tintelingen, duizeligheid. Veel mensen schrikken zo erg dat ze bang zijn voor een hartaanval of dat ze flauwvallen.

Tijdens een burn-out is je sympathisch zenuwstelsel overactief. Dat is het deel van je autonome zenuwstelsel dat zich klaarmaakt voor het vechten of vluchten. En een paniekaanval is eigenlijk een soort misverstand in je stresssysteem: je lichaam trapt vol op het gaspedaal, terwijl er geen echte bedreiging is.

Wat helpt goed?

Een rustige ademhaling is vaak de sleutel. Door bewust te ademen (bijvoorbeeld 4 seconden in, 6 seconden uit) geef je je lichaam het signaal dat het veilig is.

Ik vertel mijn cliënten vaak: “Het is maar een golf. Laat ‘m komen, hij zakt vanzelf weer weg.” Door die acceptatie verliest paniek een groot deel van zijn kracht.

Wil je hier graag begeleiding bij? Dan kun je mijn Paniekaanvallen Stoppen Meditatie doen op YouTube.

Blijvende angst na een burn-out

Na een burn-out voelen veel mensen zich lichamelijk beter, maar blijft de angst. Dat is niet vreemd: je zenuwstelsel is vaak nog extra gevoelig voor stress, waardoor je sneller in een soort overlevingsmodus schiet.

Wat kan helpen?

Er zijn een aantal dingen die kunnen helpen:

• Begrip voor jezelf
  Angst betekent niet dat je “weer terug bij af” bent, maar dat je systeem nog aan het herstellen is. Veel mensen zijn bang opnieuw in te storten, en die gedachte houdt de angst in stand.
• Rust voor je zenuwstelsel
  Kleine pauzes nemen, regelmatig bewegen, ontspanningsoefeningen doen en zorgen voor goed slaapritme helpen je lichaam tot rust te komen.
• Mentale steun
  Therapie kan veel betekenen: CGT om minder te piekeren, ACT om angst niet de baas te laten zijn. Beide technieken pas ik toe in mijn coaching en online programma.
• Mildheid en verbinding
  Praat erover met anderen en wees mild voor jezelf. Herstel gaat in kleine stappen. En dat is helemaal oké.

Burn-out door angst? Kan dat?

Niet alleen kan burn-out angst veroorzaken, maar ook andersom komt het voor: langdurige angst en piekeren kunnen ook leiden tot een burn-out.

Als je brein voortdurend in de overdrive staat met zorgen als: “wat als ik faal?”, “wat als ik ziek word?”, “Wat als het niet goed komt”, blijft je stresssysteem continu actief. Dat is uiteindelijk slopend.

Daarnaast kan chronische angst ook je slaap verstoren, je immuunsysteem verzwakken en je concentratie verminderen. Uiteindelijk kan dat leiden tot de mentale uitputting en emotionele leegte van een burn-out.

Het verschil is dat angst vaak begint in je mind, maar uiteindelijk het lichaam meesleept. Burn-out is dan als het ware de eindhalte van een te lange innerlijke strijd.

Goede begeleiding helpt je om dat patroon te doorbreken. In mijn coaching beginnen we vaak bij het herkennen van triggers: wanneer schiet jouw brein in angstmodus? Vervolgens werken we aan het reguleren van je zenuwstelsel met praktische technieken, zodat angst niet langer de motor van je uitputting wordt.