Angst: de meest complete online hulpgids

Geschreven door: Nick de Waard

In onze hedendaagse maatschappij is angst een veelvoorkomend probleem. Ik heb zelf jarenlang last gehad van angst, dus ik weet hoe vervelend het is om hier last van te hebben.

In dit artikel gaan we dieper in op wat angst is, de verschillen tussen gezonde en ongezonde angst, hoe je chronische angst kunt herkennen en nog veel meer. Na het lezen van dit stuk ben je goed uitgerust met kennis over hoe je angstklachten tot een minimum kunt beperken.

angst

Wat is angst?

Angst is een heftige emotie dat vaak wordt omschreven als een gevoel van zorg, spanning, onbehagen of bezorgdheid. Angst kan een natuurlijke reactie zijn van ons lichaam op bedreigingen en gevaar. Maar angst kunnen we ook ervaren als we ons bepaalde dingen inbeelden.

Angst kan variëren in intensiteit. We kunnen milde nervositeit ervaren, maar ook verlammende paniekaanvallen. Daarnaast kan angst verschillende fysieke en mentale reacties veroorzaken, zoals zweten of piekeren.

Iemand die veel last van angst heeft ervaart hier vaak vervelende klachten van. Dit komt omdat ons lichaam in de ‘vecht-of-vlucht’ modus staat en daar kunnen we na verloop van tijd vervelenden klachten van krijgen.

Hoewel angst vaak als negatief wordt gezien, kan het ons ook enorm helpen om gevaar te herkennen en ons te beschermen. Maar, als de angst irrationeel wordt, dan kan het ons leven flink belemmeren.

Meer lezen over angst gerelateerde artikelen? Bekijk dan deze pagina: Angst en Paniek Blogs

vrouw is angstig

Wat is gezonde angst?

Gezonde angst is een natuurlijke reactie op uitdagende situaties dat een positief effect kan hebben op ons functioneren, waardoor we beter in staat zijn om een taak uit te voeren. Het is een tijdelijke vorm van angst dat ons kan motiveren, onze alertheid verhoogt en ons in staat stelt effectief te reageren op stressvolle gebeurtenissen.

Enkele voorbeelden waarin gezonde angst functioneel kan zijn:

  • Werkuitdagingen: het vooruitzicht op een uitdagend project of een deadline kan gezonde angst veroorzaken, waardoor we ons beter kunnen concentreren en productiever kunnen zijn om onze taken op tijd af te ronden.
  • Competitiesporten: voor sporters kan een gezonde dosis angst helpen om de focus en prestaties te verbeteren tijdens wedstrijden.
  • Examens of presentaties: een zekere mate van gezonde angst kan ons aanzetten tot het treffen van de juiste voorbereidingen en het stimuleren van studie, wat kan leiden tot betere prestaties tijdens examens of presentaties.
  • Nieuwe uitdagingen: het aangaan van nieuwe taken of uitdagingen kan gepaard gaan met gezonde angst, dat ons vervolgens kan motiveren om te groeien, nieuwe vaardigheden te ontwikkelen en uit onze comfortzone te stappen.

Het is echter belangrijk op te merken dat gezonde angst niet te lang mag duren, omdat dit kan leiden tot problemen die we liever vermijden.

vrouw heeft angst

Wat is ongezonde angst?

Ongezonde angst is een vorm van angst dat ons functioneren belemmert en ons welzijn negatief beïnvloedt. We ervaren voortdurende zorgen, spanning en angst, zelfs wanneer er geen directe dreiging aanwezig is. Voorbeelden van ongezonde angst die we in het dagelijks leven kunnen tegenkomen zijn onder andere:

  • Voortdurend piekeren over mogelijke toekomstige problemen, zoals: het maken van een klein foutje op het werk dat leidt tot catastrofale gevolgen.
  • Overmatige angst voor sociale situaties, zoals: het vermijden van sociale evenementen uit vrees voor beoordeling of afwijzing.
  • Paniekaanvallen die plotseling optreden zonder aantoonbare reden: wat kan leiden tot intense angst en lichamelijke symptomen zoals hartkloppingen, kortademigheid en duizeligheid.
  • Angst voor de angst: we vermijden liever bepaalde situaties, plekken of interacties omdat we bang zijn dat we weer angst gaan ervaren. Heb jij hier last van? Lees dan: angst voor de angst doorbreken.
  • Dwangmatig gedrag als gevolg van obsessieve gedachten, zoals: herhaaldelijk controleren of de deuren op slot zijn of het vermijden van bepaalde situaties of objecten.
  • Voortdurende gezondheidsangst: waarbij we het gevoel hebben dat normale lichamelijke sensaties ernstige aandoeningen zijn. Dit kan ervoor zorgen dat we vaker naar de dokter gaan terwijl dit helemaal niet nodig is.
  • Angst voor veranderingen of nieuwe situaties: waardoor we ons vastklampen aan bekende routines en nieuwe uitdagingen uit de weg gaan.

Ongezonde angst kan dus een flinke impact hebben op je leven. Daarom is het aan te raden om hulp te zoeken als je last hebt van ongezonde angst.

man heeft angst

De fysiologische reactie van angst

Wanneer iemand te maken heeft met angst, kan het voelen alsof ze voortdurend op de rand van hun stoel zitten, alsof er altijd een storm in hun hoofd is.

Angst veroorzaakt een verhoogde fysiologische activiteit, ook wel arousal genoemd. Het lichaam reageert op angstprikkels met een complexe serie reacties die bedoeld zijn om ons voor te bereiden op de dreiging.

 

Deze reactie resulteert in waarneembare veranderingen in het lichaam, zoals een versnelde hartslag en ademhaling, een verhoogde bloeddruk en verminderde maag- en darmactiviteit. Daarnaast kunnen hormonale veranderingen optreden, zoals een toename van adrenaline en een verhoging van de cortisolspiegel.

Als we langdurig last hebben van angst, dan spreken we van chronische angst. Het is dan alsof je vastzit in een vicieuze cirkel van angst die je niet kunt doorbreken. Als je wilt weten of jij last hebt van chronische angst, dan kun je dat herkennen in dit artikel: chronische angst symptomen.

onrust in je hoofd info

Angstgerelateerde stoornissen

Angststoornissen zijn een complex geheel van aandoeningen die ons dagelijks leven kunnen beïnvloeden en ons algemene welzijn kunnen aantasten. Hieronder deel ik enkele veelvoorkomende angstgerelateerde stoornissen:

  • Algemene angststoornis: we ervaren voortdurend een gevoel van onrust, nervositeit en bezorgdheid over alledaagse zaken, zelfs zonder duidelijke reden. Gelukkig is herstel mogelijk. Lees ook: angststoornis gaat nooit over.

  • Sociale angststoornis: in sociale situaties voelen we een overmatige angst en zelfbewustzijn, waardoor we sociale interacties vermijden. 

  • Gegeneraliseerde Angststoornis (GAS): onze gedachten zijn voortdurend gevuld met zorgen en angst over verschillende aspecten van het leven, zoals bijvoorbeeld werk, gezondheid en persoonlijke relaties. Wil je dit overwinnen? Lees dan: gegeneraliseerde angststoornis overwinnen.

  • Obsessief-Compulsieve Stoornis (OCS): terugkerende obsessieve gedachten en dwangmatige handelingen beheersen ons leven, waardoor we aanzienlijke stress ervaren en ons dagelijks functioneren belemmerd wordt.

  • Paniekstoornis: onze levens worden geteisterd door terugkerende, onverwachte paniekaanvallen, gekenmerkt door een plotselinge golf van intense angst of ongemak.

  • Posttraumatische Stressstoornis (PTSS): na het ervaren van een traumatische gebeurtenis hebben we met PTSS last van herbelevingen, vermijdingsgedrag, negatieve gedachten en verhoogde prikkelbaarheid.

  • Anticipatieangst: we ervaren intense angst en bezorgdheid in anticipatie op toekomstige situaties, wat kan leiden tot vermijdingsgedrag en negatieve gevolgen voor ons dagelijks functioneren. Lees meer in dit artikel over anticipatieangst

  • Specifieke Fobieën: we ervaren intense, irrationele angsten voor specifieke objecten, dieren, situaties of activiteiten, waardoor we deze dingen vaak vermijden om bepaalde angst te voorkomen.

  • Separatieangststoornis: als mensen ervaren we overmatige angst of bezorgdheid bij het gescheiden van hechtingsfiguren, wat kan leiden tot vermijdingsgedrag of extreme stress bij scheidingen.

  • Ziekteangststoornis (Hypochondrie): we hebben een overmatige zorg over onze gezondheid en zijn ervan overtuigd dat normale lichamelijke sensaties symptomen zijn van ernstige ziekten. Lees meer in dit artikel: hypochondrie overwinnen.

Deze angstgerelateerde stoornissen kunnen een aanzienlijke impact hebben op ons leven en moeten serieus genomen worden. Het is belangrijk dat we naar professionele hulp zoeken zodat we stappen kunnen maken in ons herstel.

Je kunt in mijn onderstaande video zien hoe ik mijn angstklachten heb overwonnen.

Soorten angst

Angst kan ons dagelijks leven op vele manieren beïnvloeden. Laten we eens kijken naar verschillende soorten angst en hoe we ermee kunnen omgaan en kunnen overwinnen:

Angst om niet te kunnen slapen

Slaapangst angst kan voortkomen uit stress, angstgevoelens of slaapstoornissen. Om deze angst te overwinnen is het belangrijk om onze gezonde slaapgewoonten te bevorderen en stress te verminderen. Meer weten? Lees dan: angst om niet te kunnen slapen doorbreken.

Algemene angst

Algemene angst uit zich in een voortdurende staat van zorgen, spanning en nervositeit over alledaagse zaken. Het overwinnen van algemene angst vereist vaak een combinatie van therapie, zelfzorgtechnieken en meer rust. Lees hier: angst overwinnen.

Angst zonder reden

Deze vorm van angst kan plotseling optreden en leiden tot gevoelens van paniek en lichamelijke symptomen. We kunnen angst zonder reden overwinnen door triggers te identificeren, ontspanningstechnieken aan te leren en professionele hulp te zoeken indien nodig. Lees meer: angst gevoel zonder reden.

Vliegangst

Vliegangst kan variëren van milde nervositeit tot intense paniek en kan voortkomen uit verschillende bronnen, zoals hoogtevrees, claustrofobie of angst voor controleverlies. We kunnen vliegangst overwinnen door blootstellingstherapie, ontspanningstechnieken en het leren omgaan met angsttriggers tijdens het vliegen.

Faalangst

Faalangst kan optreden in situaties waarin we ons beoordeeld voelen, zoals tijdens examens, presentaties of sociale interacties. Met faalangst zijn we vaak bang voor de gevolgen zodra we falen. Meestal zijn het onzekere mensen die last hebben van faalangst. Gelukkig kun je het weer overwinnen.

Rijangst

Rijangst is een vorm van angst die optreedt tijdens het autorijden of zelfs al bij de gedachte aan autorijden. Rijangst kan ons dagelijks leven beïnvloeden doordat we het rijden gaan vermijden of ons beperken tot bepaalde routes.

Claustrofobie

Claustrofobie, de angst voor kleine ruimtes, kan leiden tot paniekaanvallen en vermijdingsgedrag. Mensen die last van claustrofobie hebben vermijden vaak kleinere ruimtes, omdat ze bang zijn dat er iets ernstigs gaat gebeuren in deze ruimte.

Agorafobie

Agorafobie (pleinvrees) is een vorm van angst dat ontstaat op het moment dat iemand zich in openbare ruimtes bevindt, zoals een plein, de supermarkt of het openbaar vervoer. Het voelt alsof je uit sommige situaties niet kunt ontspannen als er gevaar is.

Slikangst

Slikangst betekent dat we bang zijn om te slikken omdat we de angst hebben dat we stikken. We kunnen slikangst overwinnen door stap-voor-stap aan de slag te gaan met blootstelling technieken. Lees meer over slikangst in dit artikel: slikangst overwinnen.

Angst voor de dood

Bij deze angst zijn mensen continu bezig met de dood. Deze angst kan zo heftig worden dat we situaties gaan vermijden omdat we bang zijn om dood te gaan. Lees meer in dit artikel: bang voor de dood.

Hoogtevrees

Hoogtevrees kan variëren in intensiteit en kan voortkomen uit eerdere negatieve ervaringen of angst voor vallen van grote hoogtes. We kunnen hoogtevrees overwinnen door blootstellingstherapie. Door eenmaal te ervaren dat er niks ernstigs gebeurt als je op grote hoogte bent, kun je deze angst overwinnen.

Angst voor overgeven

Bij de angst voor overgeven (emetofobie) zijn mensen bang dat ze moeten overgeven, vaak in sociale situaties. Bij de angst voor overgeven komt vaak een gevoel van schaamte kijken. We zijn bang dat we moeten overgeven en dat iedereen ons ziet. Gelukkig kun je deze angst weer overwinnen. Lees hier hoe: angst voor overgeven.

Sociale angst

Bij deze angst zijn mensen enorm bang voor de reacties van anderen. Sociale angst kan vervolgens leiden tot vermijding van sociale situaties. Het overwinnen van sociale angst omvat vaak blootstellingstherapie, cognitieve gedragstherapie en zelfvertrouwen opbouwen. Lees meer hier: sociale angst overwinnen.

Door het begrijpen van verschillende soorten angst en het toepassen van effectieve strategieën, kunnen we stappen zetten om deze angsten te overwinnen. Als je graag hulp wilt in dit proces, neem dan contact met me op.

Last van intrusies? Lees dan dit artikel: intrusies stoppen.

Welke factoren dragen bij aan angst?

Angst kan op verschillende manieren ontstaan in ons leven. Hieronder heb ik enkele factoren uitgewerkt die kunnen bijdragen aan angst, waaronder:

  1. Biologische factoren: sommige mensen zijn gevoeliger voor angst dan anderen, dit heeft vooral te maken met genen. Angst kan ik bepaalde families namelijk vaker voorkomen. Als onze ouders veel last hebben gehad van angst is de kans groter dat wij dat ook krijgen.
  2. Heftige gebeurtenissen: onze levenservaringen, zoals traumatische gebeurtenissen, dood van een dierbare, verhuizing of een onveilige omgeving, kunnen (intense) angst triggeren of juist verergeren.
  3. Persoonlijkheidskenmerken: sommige persoonlijkheidstrekken, zoals perfectionisme, neuroticisme of vaker de neiging hebben tot negatief denken, maken ons vatbaarder voor angst.
  4. Onveilige opvoeding: we kunnen als kind al veel angst ontwikkelen zodra we een slechte en onveilige opvoeding hebben gehad. Deze conditionering zit er dan al van jongs af aan in.
  5. Teveel stress: als we chronische stress ervaren kunnen we daar op een gegeven moment ook angst van ervaren. Dit komt omdat onze hersenen overbelast raken door de stress en we daardoor niet meer goed in staat zijn om rust in ons hoofd te ervaren.

 Voor ieder persoon is de oorzaak van angst weer anders. Wel is het goed om te weten dat we altijd weer kunnen herstellen van angst. Professionele hulp is hierbij vaak wel aan te raden.

Heb jij last van angstaanvallen? Lees dan dit artikel over angstaanvallen.

man heeft stress

Langdurige angst kan ook leiden tot een burn-out

Langdurige last hebben van angst kan ook uitmonden in een burn-out. Dit komt omdat ons lichaam en geest voortdurend onder druk staan zonder dat er voldoende tijd voor herstel is. Wanneer dit langdurig aanhoudt, kan dit uiteindelijk leiden tot uitputting van zowel fysieke als mentale reserves.

Een burn-out ontstaat vaak na een langdurige periode van chronische angst in combinatie met stress, waarbij iemand te weinig rust heeft genomen om weer te herstellen.

Herken je burn-out! Doe de Gratis Burn-Out Test

Twijfel je of je een burn-out hebt? Wil je graag meer inzicht krijgen in jouw situatie? Dan kan mijn Gratis Burn-Out Test je helpen om de ernst van jouw klachten te evalueren. Na het invullen van de test krijg je direct feedback en advies op basis van jouw score.

vrouw zoekt rust op

Welke manieren zijn er om minder last te hebben van angst?

Gelukkig kan iedereen weer minder last hebben van angst. Volledig herstellen is ook mogelijk. Ik begeleid al meer dan 6 jaar mensen die last hebben van angst en heb bij iedereen heb ik goede vooruitgang gezien.

De volgende tips gaan je sowieso al goed helpen bij het verminderen van angst:

  • Zorg goed voor jezelf: dat betekent dat we voldoende slapen, regelmatig bewegen, gezond eten en af en toe een momentje voor onszelf nemen.
  • Start met ontspanningsoefeningen: door regelmatig te ontspannen middels een ontspanningsoefening kan je hoofd weer rustig worden en leger. Als je graag wilt starten, dan kun je veel oefeningen vinden op mijn YouTube kanaal.
  • Praat erover: als we ons angstig voelen, is het goed om erover te praten. Dat kan met vrienden, familie of een professionele hulpverlener zijn. Soms helpt het al enorm om gewoon je gevoelens te delen en te weten dat je niet alleen bent.
  • Kijk naar wat jou angstig maakt: soms is het lastig om precies te weten waarom we ons angstig voelen. Maar door goed te kijken naar de situaties, jouw gedachten of gebeurtenissen die ons angstig maken, kunnen we er beter mee om leren gaan doordat we begrijpen waar het vandaan komt.
  • Stel realistische doelen: het is goed om doelen te hebben, maar we moeten niet te hard voor onszelf zijn. Stel daarom kleine, haalbare doelen, zodat je trots kunt zijn op wat je hebt bereikt. Dit kan je zelfvertrouwen vergroten waardoor je minder last van angst gaat hebben.
  • Vraag om hulp: als onze angst echt te veel wordt en ons dagelijks leven beïnvloedt, is het belangrijk om hulp te zoeken bij een professional. Zo kun je aan de slag gaan met cognitieve gedragstherapie, exposuretherapie of EMDR. Scroll even naar onder voor de specifieke hulp die je kan helpen.

De bovenstaande punten hebben mij heel erg geholpen toen ik veel last had van angst. En de cliënten die ik begeleid hebben hier ook veel baat bij.

In de onderstaande video kunnen we samen een ontspannen meditatie gaan doen.

Welke hulp en begeleiding is beschikbaar als je last hebt van angst

Er zijn diverse vormen van ondersteuning beschikbaar voor mensen die last hebben van angst. Hier zijn enkele voorbeelden:

  • Huisarts: een huisarts kan je helpen bij het identificeren van de oorzaak van je angstklachten. Zij kunnen je vervolgens doorverwijzen naar de juiste professionals voor verdere begeleiding.
  • Therapie: gelukkig zijn er ook diverse vormen van therapie die effectief kunnen zijn bij het behandelen van angst, zoals cognitieve gedragstherapie, EMDR, ACT, exposuretherapie en mindfulness-gebaseerde therapieën. 
  • Ervaringsdeskundige coaching: deze coaching kan erg waardevol zijn omdat iemand jou begeleid vanuit eigen ervaring. Dit zorgt voor veel herkenning en steun. Zij kunnen persoonlijke tips en begeleiding geven die hen ook heel erg hebben geholpen in het overwinnen van angst. Op mijn coachingspagina kan je lezen hoe ik je kan helpen.
  • Psycholoog: een psycholoog is gespecialiseerd in het behandelen van emotionele en psychologische problemen, waaronder angststoornissen. Psychologen bieden je een veilige ruimte waar jij je gevoelens en angsten kunt bespreken. 
  • Medicatie: in sommige gevallen kan medicatie worden voorgeschreven om de angst te verlichten. Dit gebeurt vooral zodra de angst je leven negatief beïnvloedt. Het is wel goed om te weten dat medicatie alleen een tijdelijke oplossing is en dat het altijd belangrijk is om te weten dat er altijd een onderliggende oorzaak is. 
  • Zelfhulp: ook kun je zelf aan de slag gaan met het overwinnen van angst. Er zijn veel waardevolle boeken, online programma’s en apps die jou kunnen helpen. Als je graag aan de slag wilt met mijn aanpak, dan kun je vandaag al starten met het Stress & Angst Vrij Programma

Leuk om kennis te maken!
Ik ben Nick de Waard, eigenaar van Nickdewaard.nl.

Ik help mensen met stress-, paniek- en burn-outklachten middels de Gouden Driehoek Methode.

Zelf heb ik jarenlang in een burn-out gezeten en last van angstklachten gehad. Gelukkig heb ik dankzij jarenlang veel zelfstudie, leren en vallen en opstaan kunnen herstellen. Alles wat ik geleerd heb, en nog leer, pas ik nu allemaal toe in mijn coaching en online programma's.

- Nick de Waard
Angst, stress en burn-out specialist en gediplomeerd Meditatieleraar

Bijna klaar. Vul onderstaande gegevens in en ontvang direct het e-book!

Gelukt! Je wordt nu doorgestuurd.